Ödem (Edema)

Sıvı dengesini sağlayan mekanizmalardaki bozulma sonucu vücutta aşırı miktarda  sıvı toplanması. Plazmada ozmotik basıncın artması, kapiller kan basıncının artması, kapiller geçirgenliğin artması ve lenf kanallarının tıkanması gibi etmenler ödeme neden olurlar. Ödem çoğunlukla bacaklarda ve göz kapaklarında belirginleşir. Ödemin varlığı, berberi hastalığı, kuvaşiorkor, kalp yetmezliği, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı veya alerji gibi durumların olabileceğini düşündürür. Ödemi olan kişinin bu yönlerden değerlendirilmesi gerekir. Siroz ve nefrotik sendromlu hastalarda ödemin en önemli nedeni hipoalbuminemidir. Yanıkta plazma proteinlerinin kaybı ve kapiller geçirgenliğin artması sonucu ödem oluşur.

Öğün (Meal)

Yemeklerin servis edilip tüketildiği zaman. Çoğunlukla bir günde kahvaltı, öğle, akşam olmak üzere 3 öğün yemek yenir. Küçük yaştaki çocuklar ve bazı kronik hastalığı olan hastalar günde 4-5 öğün tüketebilirler. Sabah ile öğle arası yenilen öğün kuşluk, öğle ile akşam arasında yenen öğün ise ikinde öğünü olarak adlandırılır. Akşam yemeğinden sonra yenilen öğüne gece öğünü adı verilir. Öğün aralarının 5-6 saatten fazla olması doğru değildir. Öğün arasının uzun olması durumunda kan şekeri düşeceği için vücut çalışma temposu düşer. Ayrıca uzun aralıklarla beslenme, vücutta yağlanmaya neden olur.

Önerilen besin istihkakları (Recommende dietary allowances, RDA)

Her yaşta ortalama boy ve ağırlıktaki kişilerin sağlıklı bir yaşam sürmeleri için öngörülen enerji ve besin ögeleri miktarları. Allowance terimi tahsisat anlamına kullanılan bir terimdir. Bu terim önerilen miktarların tavsiye niteliğinde olması ve zaman içinde değişebileceğinin belirtilmesi için kullanılmıştır. RDA miktarları, WHO bünyesinde oluşturulan RDA komitesi tarafından belirlenir. Yaklaşık 10 yılda bir önerilen miktarlarda, yapılan araştırmalar ve değişen koşullar nedeniyle düzeltmeler yapılır. En son düzeltme 1989 yılında yapılmıştır.

Östrojen (Estrogen)

Kadın cinsiyet hormonlarını doğal ve sentetik formlarının tamamına verilen ad.

Özefagus (Esophagus)

Yemek borusu. Farenks ile mide arasında uzanan 2 cm. çapında 25-30 cm. uzunluğunda kas yapısında boru.

Özefajit

Mukozayı irrite edici maddeler, enfeksiyonlar, mide kapsamının geriye akışı (gastrik reflü) sonucu özellikle özefagusun alt bölümlerinde oluşur. Diyet tedavisi: Akut dönemde mukoza, irrite edici besinlerden korunmalı, özefagusa mide reflüsünü önlemek için, özefagus alt sfinkterinin basıncını azaltan besinlerden kaçınılmalı, mide sıvılarının asitliği azaltılmalıdır. Hastaya akut dönemde sıvı-yumuşak diyet verilir. Ancak portakal ve diğer turunçgil suları, domates suyu ve diğer domates ürünleri mukozayı irrite edici etki gösterirler. Azar azar sık sık yemek yemek, mide içi basıncı ve gastrik asit salınımını azaltır. Özefagusun alt sfinkterinni basıncını azaltan maddeler mide reflüsünü destekler. Bu nedenle diyet yağ miktarı azaltılır, alkol, nane, çikolata ve kafein içeren  kahve, çay ve kolalı içecekler diyetten çıkarılır. Şişmanlık mide içi basıncı arttırdığından hasta şişman ise zayıflatılmalıdır. Yemekten hemen sonra uzanılmamalı,yatılmamalı, gece yatmadan önceki 2-3 saat içinde yemek yenmemelidir. Özellikle yemekten sonra sıkı giysiler giyilmemelidir. Nikotin, sfinkter basıncını azalttığından sigara içilmemelidir. Gece reflüsünü önlemek için hastanın yüksek yastıkta ya da yatağın üst bölümü yükseltilerek yatması uygundur. İlaç tedavisi sfinkter basıncını arttıran, mide boşalmasını hızlandıran ve gastrik asit salınımını azaltan ilaçlarla yapılır.