Parenteral beslenme (Parenteral nutrition):

Beslenme solüsyonlarının doğrudan kan dolaşımına verilmesi.

Pay (Pie)

Un ve yağ karışımı ile hazırlanan hamurun (crust hamuru) üzerine çeşitli besin karışımları konduktan sonra fırınlanarak hazırlanan yemek. Hamur üzerine tatlı ya da tuzlu karışımlar konulabilir. En çok bilineni elmalı paydır. Kabaklı, ıspanaklı, mantarlı, peynirli, çilekli, ayvalı, kayısılı gibi çok çeşitli paylar hazırlanabilir. Tuzlu malzeme ile hazırlanmış paylar Fransızlar tarafından “kiş” olarak adlandırılır.

Petkinler (Pectins)

Özellikle olgunlaşmamış meyvelerde ve sebzelerde bulunan polisakkaritlerdir. Ticari olarak elma ve turunçgillerden elde edilir. Besin endüstrisinde stabilizör, emülsifiye edici ve içeceklerde kıvam sağlayıcı olarak kullanılırlar. Çözünür diyet posasının ana bileşenlerindendir.

Pika (Pica)

Yiyecek dışı bir maddeye karşı duyulan aşırı yemek hissi. Bu maddeler saç, çamur, kil, tebeşir toz vb. olabilir. insanlarda çok az görülmesine karşın, varlığında beslenme sorunları ortaya çıkar. Demir ve çinko yönünden yetersiz beslenenlerde olduğu konusunda görüşler vardır. Nedeni tam olarak anlaşılamamıştır.

Pişirme (Cooking)

Besinleri yemek için uygun hale getirmek üzere uygulanan işlem. Besinleri pişirmede amaç, lezzetlerini arttırmak, hazmedilmelerini kolaylaştırmak, bu arada kendilerine özgü tat, koku ve besin ögeleri değerinden kaybetmemelerini sağlamaktır.

Placenta (Placenta)

Uterus içinde anne ve bebeği arasında göbek bağı(umblical cord) aracılığı ile beslenmesini sağlayan çok kanlı bir organdır. Halk arasında “eş” olarak adlandırılır.

Polifaji (Polyphagia)

Aşırı yemek yeme. Polifajik kişi yemekte büyük lokmalar yutar. Diyabetik kişilerde bu davranış gözlenir.

Polimer diyetler (Polymeric diets)

Özelliği belirlenmiş formüla diyetlerden farklı olarak protein kaynağı parçalanmamış (hidrolize edilmemiş, bütün),polimer formunda bulunan ticari diyetlerdir. Bu nedenle tam proteinli diyetler (whole protein diets) olarak da bilinir. Protein kaynakları kazein, yumurta beyazı, et,soya vb dir. Karbonhidrat kaynağı sükroz, hidrolize edilmiş mısır nişastası, mısır şurubu, maltodekstrin veya laktozdur. Yağı; mısır özü yağı, tereyağı, orta zincirli tarigliseridler, kanola yağı, ayçiçeği yağı, soya yağı vb.dir. Laktozlu (sütlü) ve laktozsuz formları vardır, bunlar hastanın laktozu tolere etme durumuna göre kullanılırlar.

Poliüri (Polyuria)

Aşırı idrar yapma. (Diyabette olduğu gibi)

Posa ve sağlık (Fiber and health)

Posa tam buğday taneleri ve bunlardan saflaştırılmaksızın yapılmış tahıl ürünleri, kurubaklagiller, sebze ve meyvelerde bulunan bir diyet bileşenidir. Besinlerdeki posa çözünür posa ve çözünmez posa olmak üzere ikiye ayrılır. Çözünür posa hipolipidemik etki gösterir ve postprandiyal hiperglisemiyi azaltır. Çözünmez posa esas olarak barsaklarda hacim oluşturur, dışkı hacmini arttırır ve barsaktan geçiş zamanını düzenler. Yulaf unu ve kurubaklagillerde bulunan çözünür posanın kan kolesterolünü, LDL kolesterolünü düşürücü etkileri olduğu fakat HDL kolesterolünü değiştiremediklerinden kolesterol oranını arttırdıkları belirlenmiştir. Özellikle buğday kepeğinden zengin olan yüksek posalı diyetler dışkı hacmini arttırır, kolon içi basıncı düşürür ve geçiş zamanını düzenler. Bu nedenle kronik konstipasyon ve divertikül tedavisinde yararlı etki göstermektedir. Spastik kolonda çözünür ve çözünmez  posa kaynaklarının birlikte yada bu etkiyi bir arada gösteren bazı posa ekstrelerinin barsak motilitesini düzenlediği belirtilmektedir. Yüksek posalı diyetler insüline bağımlı olmayan diyabet tedavisinde insüline gereksinimi azaltmakta, dokuların insüline duyarlılığını arttırmaktadır. Posa hipokoleskerolemik etkisini safra asitlerini bağlayarak diyetteki toplam yağ ve kolesterol alımın ıdüşürerer, daha uzun süre doygunluk hissi yaratıp bir ölçüde besin alımını azaltarak gösterir. Kanser yapıcı ögelerin barsakta kalma süresini kısaltır, barsak duvarı ile temasını azaltır, barsak pHsını değiştirerek bakterilerin bu tür ögeleri üretmesini engeller. Tüm bu nedenlerle günde ortalama 18 g (12-21 g) posa tüketilmesi önerilmektedir. 35 gramın üzerinde alınmasının herhangi bir avantajı yoktur. Özellikle yaşlılarda buğday kepeğinin yüksek oranda kullanılması besin ögeleri emilimi açısından sakınca doğurabilir.

  • 1
  • 2